Refundacja mieszanek sztucznych w latach 2012 – 2016

W Polsce już od dawna mówi się o tym, że Skarb Państwa ponosi wysokie koszty na refundację substytutów mleka kobiecego. Zdaniem specjalistów, różnych osób zajmujących się laktacją, wspieraniem matek – koszty refundowanych preparatów do żywienia niemowląt są zbyt wysokie w stosunku do wydatków ponoszonych na promocję i wsparcie w karmieniu naturalnym.

Refundacja a prawo

A co mówi prawo na temat pokrywania kosztów karmienia sztucznego przez budżet Państwa? Otóż zasady finansowania oraz ustalania cen substytutów mleka kobiecego reguluje ustawa z dnia 12 maja 2011 r. o refundacji leków, środków spożywczych specjalnego przeznaczenia żywieniowego oraz wyrobów medycznych (Dz.U. 2011 nr 122 poz. 696 z późn. zm.)

Środki spożywcze specjalnego przeznaczenia żywieniowego zostają objęte refundacją w drodze decyzji administracyjnej wydanej przez ministra właściwego ds. zdrowia. Decyzją zostaje również określona urzędowa cena zbytu środków. Decyzja odnośnie środków spożywczych specjalnego przeznaczenia podejmuje się na wniosek wnioskodawcy.

Wykaz środków spożywczych specjalnego przeznaczenia znajdziecie w załączniku Ministra Zdrowia z dnia 11 stycznia 2018 r. w sprawie wykazu produktów leczniczych, środków spożywczych specjalnego przeznaczenia żywieniowego oraz wyrobów medycznych zagrożonych brakiem dostępności na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (DZ.URZ. Min.Zdr. 2018.2).

Natomiast wymagania i procedury niezbędne dla zapewnienia bezpieczeństwa żywności i żywienia zgodnie z przepisami rozporządzenia Wspólnoty Europejskiej określa ustawa z dnia 25 sierpnia 2006 r. o bezpieczeństwie żywności i żywienia (Dz.U.2006, Nr 171, poz. 1225).

Wydatki na karmienie sztuczne

Zgodnie z informacja uzyskaną z Departamentu Matki i Dziecka Ministerstwa Zdrowia, wydatki (refundacja NFZ), jakie są ponoszone na preparaty zastępujące mleko kobiece, wynoszą odpowiednio:

2012 rok
  • dieta eliminacyjna mlekozastępcza 73.048.533 zł, w tym 153.021 zł dieta peptydowa kompletna;
  • dieta eliminacyjna z MCT (preparaty wzbogacone m.in. o tłuszcze): 581.880 zł
  • RAZEM: 73.630.413 zł.
2013 rok
  • dieta eliminacyjna mlekozastępcza 94.746.362 zł, w tym 54.869 zł dieta peptydowa kompletna;
  • dieta eliminacyjna z MCT (preparaty wzbogacone m.in. o tłuszcze): 243.982 zł
  • RAZEM: 94.990.344 zł.
2014 rok
  • dieta eliminacyjna mlekozastępcza 102.693.500 zł, w tym 77.260 zł dieta peptydowa kompletna;
  • dieta eliminacyjna z MCT (preparaty wzbogacone m.in. o tłuszcze): 516.733 zł
  • RAZEM: 103.210.233 zł.
2015 rok
  • dieta eliminacyjna mlekozastępcza 121.277.504 zł, w tym 326.941 zł dieta peptydowa kompletna;
  • dieta eliminacyjna z MCT (preparaty wzbogacone m.in. o tłuszcze): 556.735 zł
  • RAZEM: 121.834.239 zł.
2016 rok
  • dieta eliminacyjna mlekozastępcza 138.666.732 zł, w tym 437.888 zł dieta peptydowa kompletna;
  • dieta eliminacyjna z MCT (preparaty wzbogacone m.in. o tłuszcze): 517.930 zł
  • RAZEM: 139.184.662 zł

W zestawieniu tym nie zostały ujęte preparaty stosowane w specjalistycznym żywieniu medycznym: w fenyloketonurii (w tym dla niemowląt) oraz dieta stosowana w mukowiscydozie.

Koszt karmienia sztucznego i naturalnego

W latach 2012-2016, kwota jaką wydał Skarb Państwa, na refundację powszechnie stosowanych preparatów do żywienia niemowląt, wyniosła 532.849.891 złotych. Natomiast w tym samym okresie, wydatki poniesione na promocję karmienia piersią i wsparcie laktacyjne osiągnęły kwotę 80.297 złotych, co stanowi 0,015 % kosztów karmienia sztucznego.

O szczegółach nakładów pieniężnych na karmienie piersią możecie dowiedzieć się z tego artykułu.

Według raportu CNoL i Kampanii Mleko mamy Rządzi (dane GUS z 2014 r.) w Polsce, w okresie 2 – 6 miesięcy po porodzie, karmi piersią w jakikolwiek sposób (KN, KM) 42% matek, natomiast 58% karmi swoje dzieci wyłącznie substytutami mleka kobiecego. Natomiast w 9 miesiącu życia aż 83% polskich niemowląt jest karmionych sztucznie. Mimo tych różnic w ilości dzieci karmionych naturalnie i sztucznie dysproporcje w wydatkach na oba sposoby karmienia są przytłaczające.

W porównaniu nie uwzględniono roku 2017, ponieważ nie posiadamy danych dotyczących refundacji karmienia sztucznego z ubiegłego roku.

Dlaczego karmienie piersią nie opłaci się?

Osoby związane z tzw. środowiskiem laktacyjnym oraz gros matek często zastanawiają się dlaczego w Polsce karmienie piersią nie opłaci się? Dlaczego Państwo ponosi tak wysokie wydatki na refundację substytutów mleka kobiecego? Dlaczego nie ma powszechnego dostępu do bezpłatnej pomocy laktacyjnej? Pytań tego typu jest sporo.

Zgodnie z wytycznymi WHO pokarmem pierwszego wyboru dla noworodka jest mleko własnej matki, natomiast jego substytut – ostatnim.

Warto zauważyć, że w Polsce pierwsze porcje preparatów do żywienia niemowląt, dość powszechnie noworodki dostają w szpitalach, już w pierwszych dobach życia. Jak informuje raport kontroli NIK z 2016 roku, w niektórych szpitalach aż 100 % noworodków było karmionych sztucznie. Czy wszystkie z nich musiały? Zapewne nie. Preparat do żywienia niemowląt nie jest lekiem, a pokarmem zastępującym mleko kobiece, kiedy karmienie nim nie jest możliwe. Firmy produkujące preparaty te opierają swoje działania na profesjonalnym marketingu. Wprowadzają na rynek coraz to nowe produkty kierując się wyłącznie zaplanowanym zyskiem. Do jego osiągnięcia dążą przy wykorzystaniu dostępnych metod.

Natomiast matki, zamiast porcji z substytutem mleka kobiecego, potrzebują profesjonalnego wsparcia laktacyjnego, aby te, które chcą – mogły karmić swoje dzieci naturalnie. Dobry start w karmieniu, wsparcie i specjalistyczne doradztwo laktacyjne mają ogromne znaczenie, ale Ministerstwo Zdrowia jak widać – niestety tego nie zauważa.

Źródła:

  1. Korespondencja własna.
  2. Obrazek wyróżniający: zdjęcie z archiwum MM.